İcra İtiraz Dilekçesi (Ödeme Emrine İtiraz) Örneği ve Nasıl Hazırlanır?

Hakkınızda ilamsız icra takibi başlatıldığında icra dairesi size bir ödeme emri gönderir. Ödeme emri mahkeme kararı değildir; alacaklının tek taraflı talebine dayanır. Borçlu değilseniz, borç ödendiyse, tutar ya da faiz fazlaysa, imza size ait değilse ya da takip yetkisiz yerde açıldıysa süresinde itiraz etmeniz gerekir. Süresinde itiraz edilmeyen ödeme emri kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir (İİK m.60, m.62, m.66).

Süre ve merci takip türüne göre değişir. Genel haciz yolunda ve kira alacağı takibinde tebliğden itibaren yedi gün içinde icra dairesine (İİK m.62, m.269); çek, bono ve poliçeye dayalı kambiyo takibinde beş gün içinde icra mahkemesine (İİK m.168, m.169, m.170) başvurulur. Belirleyici olan dayanak belge değil ödeme emrinin türüdür: çeke dayansa bile genel haciz yoluyla gönderilen ödeme emrinde yedi gün ve icra dairesi geçerlidir. Bu belge üç türü de karşılar; başlığı, dayanağı ve istemi seçiminize göre düzenler.

Hesabınıza bloke ya da malınıza haciz ödeme emrinden önce geldiyse bu bir ihtiyati haciz olabilir. Kendiniz dinlenmeden verilen ihtiyati haciz kararına itiraz ayrı bir yoldur: haczin uygulanmasında hazır bulunduysanız uygulamadan, bulunmadıysanız haciz tutanağının tebliğinden itibaren yedi gün içinde, kararı veren mahkemeye, yetki, teminat ve haciz sebepleri yönünden yapılır (İİK m.265). Ödeme emrine itiraz bu haczi kendiliğinden kaldırmaz. Genel haciz ve kira takibinde itirazınız alacaklıya tebliğ edildikten sonra alacaklı yedi gün içinde itirazın kaldırılmasını ya da iptalini istemezse ihtiyati haciz kendiliğinden hükümsüz kalır (İİK m.264). Bunu dosyadan izleyin.

Bu belgenin uygun olmadığı durumlar: mahkeme kararına dayanan ilamlı takipte gönderilen icra emri (itiraz yolu yoktur; icranın geri bırakılması ya da şikâyet söz konusudur, İİK m.33); ipotek ya da araç rehnine dayanan rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip (İİK m.145 ve devamı); vergi ve diğer kamu alacakları için 6183 sayılı Kanuna göre gönderilen ödeme emirleri (tebliğden itibaren on beş gün içinde vergi mahkemesinde dava açılır, 6183 sayılı Kanun m.58; SGK prim alacaklarında dava aynı sürede iş mahkemesinde açılır, 5510 sayılı Kanun m.88, m.101). Borç gerçekten varsa itiraz yerine ödemek ya da alacaklıyla anlaşmak daha güvenlidir; haksız itiraz tazminat doğurabilir.

Nasıl verilir: dilekçe elden ilgili icra dairesine ya da icra mahkemesine verilir; e-imza ya da mobil imzanız varsa UYAP Vatandaş Portalı üzerinden de gönderilebilir. e-Devlet'te icra dosyanızı görebilirsiniz; itiraz ise dilekçeyle ya da sözlü olarak yapılır. Genel haciz ve kira takibinde icra dairesine sözlü itiraz da tutanağa geçirilir; başka şehirdeyseniz itirazı bulunduğunuz yerdeki icra dairesine verebilirsiniz, o daire itirazı takibi yapan daireye gönderir (İİK m.62). Kambiyo takibinde itiraz icra mahkemesine dilekçeyle yapılır (İİK m.168). Ödeme emri gelmeden takibi e-Devlet ya da banka blokesinden öğrendiyseniz beklemeden itiraz edebilirsiniz; ancak Yargıtay'ın bir kısım kararları tebliğden önce yapılan itirazı geçerli sayar, bir kısmı saymaz. Bu yüzden ödeme emri tebliğ edildiğinde itirazı süresi içinde mutlaka yenileyin.

Süreyi yanlış hesaplamak. Tebliğ günü sayılmaz; son gün resmî tatile denk gelirse ilk iş gününe uzar (İİK m.19). e-Tebligat, adrese ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat K. m.7/a). Evrak muhtara bırakılıp kapıya haber kağıdı yapıştırıldıysa tebliğ tarihi yapıştırma günüdür; evrakı sonradan almanız süreyi uzatmaz (Tebligat K. m.21). Kambiyoda sürenin beş gün olduğu sık unutulur.

Yanlış yere vermek. Genel haciz ve kira takibinde itiraz icra dairesine; kambiyo takibinde ve gecikmiş itirazda icra mahkemesine yapılır. Yanlış merciye verilen dilekçe süreyi korumayabilir.

İmzayı açıkça inkâr etmemek ya da gerçeğe aykırı inkâr etmek. Yalnız "borca itiraz ediyorum" yazan borçlu imzayı kabul etmiş sayılır. Gerçekten kendisine ait imzayı inkâr eden borçlu ise imza kendisine ait çıkarsa takip konusu alacağın yüzde onu oranında para cezasına ve alacaklının istemiyle tazminata mahkûm edilebilir (İİK m.68/a, m.170).

Yetki itirazında yetkili yeri göstermemek itirazı sonuçsuz bırakır (HMK m.19). Sözleşmenin yapıldığı yerin icra dairesi de yetkilidir (İİK m.50/1); senette ödeme yeri ve düzenleme yeri de yetkili kabul edilir. Sözleşmeden doğan para borçlarında ifa yeri kural olarak alacaklının yerleşim yeri olduğundan, takip alacaklının bulunduğu yerde de açılabilir (TBK m.89; HMK m.10). Yetki sözleşmesi yalnız tacirler ve kamu tüzel kişileri arasında geçerlidir (HMK m.17).

Kira takibinde çelişkili savunma. Sözleşmeyi ve imzayı reddeden kiracının aynı dilekçede kirayı ödediğini ileri sürmesi savunmayı zayıflatır. Kısmi itirazda kabul edilen kısım ödeme süresi içinde ödenmezse tahliye istenebilir (İİK m.269/a; TBK m.315).

Haksız itiraz. Alacaklı itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davası açabilir (İİK m.67) ya da kanunda sayılan bir belgesi varsa altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir (İİK m.68). Borçlu haksız çıkar ve alacak likitse alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatı ödenir; alacaklı kötü niyetliyse aynı tazminat borçlu lehine hükmedilir. Ödeme güçlüğü ya da taksit isteği itiraz sebebi değildir.

Usulsüz tebligatı yalnız şikâyet etmek. Usulsüzlük icra mahkemesine öğrenme tarihinden itibaren yedi gün içinde şikâyetle ileri sürülür (İİK m.16; Tebligat K. m.32); takibin kesinleşmemesi için ödeme emrine itiraz da aynı süre içinde ayrıca yapılmalıdır. Bu belge genel haciz ve kira takibinde şikâyet dilekçesini ayrı sayfada ekler. Yargıtay, dilekçede yanlış ad kullanılmasını değil içeriği esas alır.

Gecikmiş itirazı yanlış kullanmak. Süre yalnız hastalık, kaza, tutukluluk gibi kusursuz bir engel yüzünden kaçırıldıysa engelin kalkmasından itibaren üç gün içinde ve paraya çevirme bitinceye kadar icra mahkemesine başvurulabilir (İİK m.65). Unutma ya da iş yoğunluğu engel sayılmaz. Başvuru takibi kendiliğinden durdurmaz; takip ancak mazeret kabul edilince durur, o zamana kadar mahkemeden takibin tedbiren durdurulması istenir.

Süre geçtiyse ve engel yoksa. Ödeme emri kesinleşir ve bu belge kullanılamaz. Borçlu olmadığınızı genel mahkemede menfi tespit davasıyla ileri sürebilirsiniz; bu dava takibi kendiliğinden durdurmaz, ancak alacağın yüzde on beşinden az olmamak üzere teminat gösterilerek paranın alacaklıya ödenmemesi için tedbir istenebilir. Borcu ödemek zorunda kaldıysanız ödemeden itibaren bir yıl içinde istirdat davası açılabilir (İİK m.72). Bu yol için bir hukuk uzmanından destek alın.

Özel durumlar. Mirası süresinde reddeden ya da terekesi ölüm tarihinde açıkça borca batık olan mirasbırakanın mirasçısı borçtan sorumlu değildir (TMK m.605); borçlunun ölümünde mirasçılara karşı takip, ret süresi geçmeden ilerletilemez (İİK m.53). Mirası henüz reddetmediyseniz ölümü öğrendiğiniz günden itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvurun (TMK m.606); ödeme emrine itiraz bunun yerine geçmez, bunun için reddi miras dilekçesini kullanabilirsiniz. Ret süresi dolmadan başlatılan takibe karşı icra mahkemesine şikâyet de yapılabilir. Kefalet, azami tutar, tarih ve müteselsillik kefilin el yazısıyla yazılmadıkça ya da gereken hallerde eş rızası alınmadıkça geçersizdir (TBK m.583, m.584); senetteki aval bu kurala tabi değildir. Kefaletiniz geçerli olsa bile adi kefilseniz alacaklı önce asıl borçluyu takip edip kesin aciz belgesi almalıdır (TBK m.585); müteselsil kefile başvuru için asıl borçlunun gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması ya da açık ödeme güçsüzlüğü gerekir (TBK m.586). Bu savunma kendiliğinden gözetilmez, dilekçede açıkça yazılmalıdır; kefil her halde kefalet sözleşmesindeki azami tutarla sınırlı sorumludur (TBK m.589). Başvuru şartları oluşmuş ve sizden yalnız azami tutarın üstü isteniyorsa borcun bir kısmına itiraz edip azami tutarı kabul edin; borcun tamamına itiraz haksız itiraz sayılabilir. Kimlik bilgileriniz başkasınca kullanıldıysa itirazla birlikte suç duyurusunda bulunun.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu: şikâyet m.16, sürelerin hesabı m.19, yetki m.50, borçlunun ölümü m.53, ödeme emri ve itiraz m.60 ile m.66 (süre ve şekil m.62, sebeplerle bağlılık m.63, gecikmiş itiraz m.65, takibin durması m.66), itirazın iptali ve kaldırılması m.67 ile m.68/a, menfi tespit ve istirdat m.72; kambiyo senetlerine özgü haciz yolu m.167 ile m.170/a; kira alacağı ve tahliye m.269 ile m.269/c. 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.7/a, m.10, m.16, m.21, m.32. 6100 sayılı HMK m.6, m.10, m.17, m.19. 6098 sayılı TBK m.89, m.97, m.117, m.120, m.139, m.146 ve devamı, m.315, m.583, m.584. 6102 sayılı TTK m.671, m.749, m.776, m.778, m.780, m.814. 4721 sayılı TMK m.605 ve devamı. 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun m.1, m.2. 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu m.5. Bu belgenin kapsamı dışındaki kamu alacakları için 6183 sayılı Kanun m.58 ve 5510 sayılı Kanun m.88, m.101.

Güncellik: 11. Yargı Paketi (7571 sayılı Kanun) ve 12. Yargı Paketi (7589 sayılı Kanun) icra hukukunda başka konularda değişiklik yapmıştır; bu belgenin hazırlandığı tarihte incelenen kaynaklarda ödeme emrine itiraz süresini ve usulünü değiştiren bir hüküm görülmemiştir. Kanuni faiz oranı, harç ve gider avansı tutarları dönemsel olarak değişir; başvurudan önce güncel tutarları adliyeden ya da resmî kaynaklardan doğrulayın.