Mesafeli Satış Sözleşmesi ve Ön Bilgilendirme Formu Örneği ve Nasıl Hazırlanır?

Satıcı ile tüketici yüz yüze gelmeden, internet sitesi, uygulama, pazar yeri, sosyal medya, mesajlaşma, telefon veya katalog gibi uzaktan iletişim araçlarıyla kurulan her tüketici satışı mesafeli sözleşmedir (6502 m.48; Yönetmelik m.4). Satıcının ticari veya mesleki amaçla hareket etmesi yeterlidir; mağazası olmayan bir Instagram satıcısı da bu kurallara tabidir.

Belge iki yükümlülüğü birden karşılar: sipariş onaylanmadan önce sunulması ve teyit ettirilmesi zorunlu ön bilgilendirme (Yönetmelik m.5 ile m.7) ve siparişle kurulan sözleşmenin kalıcı veri saklayıcısıyla tüketiciye verilmesi. Belirli bir sipariş için doldurulabileceği gibi satış sayfasında yayımlanacak genel metin olarak da hazırlanabilir.

Yurt dışındaki tüketiciye satışta tüketicinin bulunduğu ülkenin hukuku da uygulanabilir; bu durumda bir hukuk uzmanından destek alın. Gerekmeyen durumlar: tacir olmayan bir kişinin kendi eşyasını satması (tüketici işlemi değildir; satış sözleşmesi kullanılır), iki işletme arasındaki satış, finansal hizmetler, konut gibi taşınmaz satışları, konut kiralama, paket turlar (6502 m.51), malların montaj, bakım ve onarımı, devre mülk ve devre tatil ile düzenli teslim edilen günlük gıda; bunlar ayrı düzenlemelere tabidir (Yönetmelik m.2). Uçak veya otobüs bileti gibi yolcu taşıma satışlarında da kendi özel kuralları uygulanır.

• Cayma hakkını daraltan kayıt: "iade kabul edilmez", "kullanılmış ürün iade alınmaz", "yalnız değişim yapılır" gibi kayıtlar tüketiciyi bağlamaz; istisnalar yalnız Yönetmelik m.15'te sayılanlardır ve dar yorumlanır. Cayma hakkı gerektiği gibi bildirilmezse cayma süresi, on dört günün bitiminden itibaren bir yıl daha uzar (Yönetmelik m.10).
• İade kargosunu tüketiciye yüklemek: 1 Ocak 2026'dan beri yürürlükte olan değişiklikle, ön bilgilendirmede belirtilen taşıyıcıyla yapılan iadenin masrafı satıcıya aittir; tüketiciden iade kargo bedeli veya kesinti istenemez (Yönetmelik m.12).
• Teslim süresini açık bırakmak: "stok durumuna göre" veya otuz günü aşan süre yazılamaz; süre aşılırsa tüketici sözleşmeyi feshedip bedeli kanuni faiziyle on dört günde geri alır (Yönetmelik m.16).
• Gizli ek bedel: ön bilgilendirmede gösterilmeyen kapıda ödeme ücreti, hizmet bedeli veya vade farkı istenemez; fiyat Türk lirasıyla ve vergiler dahil yazılır (Yönetmelik m.5).
• Yetki ve delil şartı: tüketici aleyhine yetkili mahkeme, tahkim veya hakem heyetine başvuru yasağı geçersizdir; tüketici kendi yerleşim yerinde dava açabilir (6502 m.73).
• Kullanılmış ürün tartışması: Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, cayma süresinde olağan gözden geçirmeyi aşan kullanımdan doğan değer kaybının tüketiciye ait olduğunu, ancak bunun bilirkişiyle somut olarak saptanması gerektiğini vurgulamıştır (6502 m.48; Yönetmelik m.13). "Ambalaj açıldı, iade yok" yaklaşımı yalnız hijyen ve ambalajlı içerik istisnalarında geçerlidir.
• Telefon, tablet, bilgisayar ve akıllı saat: 2022'de eklenen bu istisna 2025 değişikliğiyle kaldırıldı; ambalaj açılmış olsa da cayma hakkı vardır. Trafik tescilli taşıt, kayıtlı drone, canlı müzayede ve satıcı ya da yetkili servisçe kurulumu yapılan mal: 2022'de eklenen bu istisnalar Danıştay 10. Dairesi kararıyla iptal edildi; bu ürünlerde de cayma hakkı vardır. Sihirbaz bu ürünlerde istisna yazılırsa uyarır.
• Ticari ileti onayını sözleşmeye gömmek: onay sözleşmeden ayrı ve önceden alınır (6563 m.6); onay vermeyen tüketiciye de satış yapın. Aydınlatma, veriler elde edilirken yapılır (6698 m.10); belgedeki kişisel veri maddesi bu amaçla yazılmıştır, "talep üzerine bilgi verilir" demek yetmez.
• Hatalı fiyat veya stok yokluğu: "fiyat hatasında siparişi iptal ederiz" gibi tek taraflı kayıt geçersiz sayılabilir (6502 m.5). Bariz hatada tüketiciye hemen bildirim yapıp ödemeyi tam iade edin; yanılma hükümlerine (TBK m.30 vd.) dayanılacaksa bunu gecikmeden yapın. Stok yoksa üç gün içinde bildirim ve on dört gün içinde iade zorunludur (Yönetmelik m.16).
• İkinci el ve yenilenmiş ürün: ayıptan sorumluluk bir yıldan az olamaz (6502 m.12); yenilenmiş üründe en az bir yıl garanti verilir. Ürün durumunu gizlemek ayıplı ifa sayılır.

Dayanak: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.3 (mal tanımı), m.4, m.5, m.8 ile m.16 (ayıplı mal ve hizmet), m.48 (mesafeli sözleşmeler), m.52 (abonelik), m.56 ve m.58 (garanti ve satış sonrası hizmet), m.68, m.73 ve m.73/A (hakem heyeti, mahkeme, arabuluculuk), m.83; Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği (RG 27.11.2014, 29188) m.4 ile m.17 ve m.20; 6698 sayılı Kanun m.5, m.10, m.11; 6563 sayılı Kanun m.6; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.30 vd. (yanılma); Garanti Belgesi Yönetmeliği; Yenilenmiş Ürünlerin Satışı Hakkında Yönetmelik; Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi ve Bildirim Yükümlülükleri Hakkında Tebliğ.

Güncellik: Yönetmeliğin 23 Ağustos 2022 tarihli değişikliğiyle aracı hizmet sağlayıcının yükümlülükleri, tüketicinin malı geri gönderme süresinin on dört güne çıkması ve satıcının geri ödeme süresinin malın iade taşıyıcısına teslim edildiği günden başlaması düzenlendi; ertelenen hükümler 24 Mayıs 2025 tarihli değişiklikle 1 Ocak 2026'da yürürlüğe girdi ve iade masrafının tüketiciye yüklenmesi imkânı yürürlüğe girmeden kaldırıldı. 2025 değişikliği ayrıca ön bilgilendirmede iade taşıyıcısının ve arabuluculuk bilgisinin yazılmasını istedi ve 2022'de eklenen cep telefonu, akıllı saat, tablet ve bilgisayar istisnasını kaldırdı. Trafik tescilli taşıt ve kayıtlı drone, canlı müzayede ve kurulumu yapılan mal istisnaları Danıştay 10. Dairesince iptal edildi; karar tarihi ve kesinleşme durumu bu çalışmada resmî kaynaktan doğrulanamadı. Geri ödeme süresinin başlangıcı 2022 Resmî Gazete metninin özetinden alındı, konsolide metinle teyit edilemedi; güvenli uygulama için ödemeyi bildirimi aldıktan sonra geciktirmeyin. Hakem heyeti sınırı ve kart taksit sınırları her yıl güncellenir; bu belge tutar yazmaz.