Anlaşmalı Boşanma Protokolü Örneği ve Nasıl Hazırlanır?
Anlaşmalı boşanma protokolü (boşanma protokolü, anlaşmalı boşanma sözleşmesi), evliliği en az bir yıl sürmüş eşlerin boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkında vardıkları ve aile mahkemesinde hâkimin onayına sundukları yazılı anlaşmadır. Bu belge velayet ve ortak velayeti, kişisel ilişkiyi, iştirak ve yoksulluk nafakasını ve yıllık artışını, tazminatı, aile konutunu, taşınmaz, araç, borç, ev eşyası ve ziynet paylaşımını TMK m.166/3 ve ilgili mevzuata uygun düzenler.
- Dayanak
- TMK m.166/3, m.168, m.173 ile m.184, m.194, m.202 ve devamı, m.285, m.323, m.327 ile m.331, m.698, m.705, m.823; HMK m.74, m.149; TBK m.195, m.196, m.323; TTK m.595; MÖHUK m.4, m.14, m.15
8 adım · Şifre gerekmez · İndirmeden önce ilk bölümünü görün
Mevzuata uygun, size özel. Dayandığı kanun maddeleri bu sayfada yazar. İmzaya hazır Word ve PDF.
Hâkimin onaylayabileceği açık ve eksiksiz bir protokol, anlaşmalı boşanmanın temelidir; velayet, nafaka ve mal paylaşımını tek metinde kesinleştirir.
Bu belge nelere göre hazırlanıyor?İncele
- Doğru hazırlanırsa. Velayet, kişisel ilişki, nafaka ve artışı, tazminat, aile konutu, taşınmaz, araç, borç ve ziynet tek tek yazıldığında hâkim düzenlemeyi denetleyebilir; onaylanan hükümler karar metnine geçer ve icra yoluyla istenebilir.
- Eksik veya yanlış olursa. Eksik veya genel ifadeli protokolü hâkim onaylamayabilir; mal rejimi ve ziynet açıkça yazılmamışsa boşanmadan sonra yeni davalar açılabilir, belirsiz nafaka artışı ve eğitim gideri maddesi icrada uyuşmazlık çıkarır.
- Yasal dayanak. TMK m.166/3, m.168, m.173 ile m.184, m.194, m.202 ve devamı, m.285, m.323, m.327 ile m.331, m.698, m.705, m.823; HMK m.74, m.149; TBK m.195, m.196, m.323; TTK m.595; MÖHUK m.4, m.14, m.15
Bu belge ne işe yarar?
Velayet, kişisel ilişki, nafaka ve artışı, tazminat, aile konutu, taşınmaz, araç, borç ve ziynet tek tek yazıldığında hâkim düzenlemeyi denetleyebilir; onaylanan hükümler karar metnine geçer ve icra yoluyla istenebilir.
Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi, hâkimin eşleri bizzat dinlemesi ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hakkındaki düzenlemeyi uygun bulması gerekir (TMK m.166/3). Bu düzenleme protokoldür; dava dilekçesine eklenir ya da duruşmada sunulur.
- Çekişmeli açılmış bir davada eşler anlaşırsa protokol sunularak dava anlaşmalı boşanma olarak sürdürülebilir.
- Evlilik bir yılı doldurmadıysa bu yol kullanılamaz; dava ancak diğer boşanma sebeplerine dayanabilir. Süre evlenme tarihinden dava tarihine kadar hesaplanır; evliliğin ilk yılında açılmış çekişmeli davanın anlaşmalı boşanmaya çevrilip çevrilemeyeceği tartışmalıdır.
- Eşlerden biri duruşmaya bizzat gelemeyecekse anlaşmalı boşanma kararı verilemez. Yurt dışındaki eş için mahkemeden önceden ses ve görüntü aktarma (HMK m.149) imkânı istenebilir; bunun yeterliliği konusunda yerleşik bir içtihat bulunamadı, en güvenli yol duruşmaya gelmektir.
- Eşler aynı yabancı ülkenin vatandaşıysa ya da vatandaşlıkları farklı olup ikisi de aynı yabancı ülkede yaşıyorsa boşanmaya o ülkenin hukuku uygulanır (MÖHUK m.14); bu durumda protokolü kullanmadan önce bir hukuk uzmanından destek alın.
- Boşanmadan sonra nafakanın artırılması, velayetin değiştirilmesi veya mal rejimi alacağı için bu belge değil, ilgili dava dilekçeleri kullanılır.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü örneği hangi maddeleri içerir?
Belgede yer alan maddeler
- Taraflar
- Evlilik ve boşanma iradesi
- Duruşma ve hâkimin onayı
- Ortak çocuklar ve velayet (gerekiyorsa)
- Kişisel ilişki (gerekiyorsa)
- İştirak nafakası (gerekiyorsa)
- Eğitim ve sağlık giderleri (gerekiyorsa)
- Doğacak çocuk (gerekiyorsa)
- Yoksulluk nafakası
- Maddi ve manevi tazminat
- Aile konutu
- Mal rejimi
- Taşınmazlar (gerekiyorsa)
- Taşıt (gerekiyorsa)
- Banka hesapları, borçlar ve diğer mallar (gerekiyorsa)
- Ev eşyası (gerekiyorsa)
- Ziynet eşyası
- Denkleştirme ödemesi (gerekiyorsa)
- Tasfiyenin kapsamı ve karşılıklı feragat (gerekiyorsa)
- Soyadı (gerekiyorsa)
- Yabancı uyruklu veya yurt dışında yaşayan eş (gerekiyorsa)
- Vekille temsil (gerekiyorsa)
- Yargılama giderleri
- Ödemeler ve bildirimler
- Protokolün bütünlüğü ve anlaşmadan dönme
- Özel hükümler (gerekiyorsa)
- Nüsha ve imza
Madde 6. İştirak nafakası. İkinci Eş (Mehmet Yılmaz), ortak çocukların her biri için aylık ₺8.000 (sekizbin Türk lirası) iştirak nafakasını Birinci Eşe (Ayşe Yılmaz) ödemeyi kabul eder (TMK m.182). Nafaka, dava tarihinden boşanma kararının kesinleşmesine kadar tedbir nafakası, kesinleşmeden sonra iştirak nafakası olarak her ayın 5. gününe kadar o ay için peşin olarak TR330006100519786457841326 numaralı hesaba, açıklama kısmına hangi ay ve hangi çocuk için ödendiği yazılarak yatırılır. Nafaka her yıl, ilk ödeme tarihinin yıldönümünde, bir önceki ay için Türkiye İstatistik Kurumunun açıkladığı tüketici fiyat endeksinin (TÜFE) on iki aylık ortalamalara göre değişim oranında kendiliğinden artırılır. İştirak nafakası her çocuk için çocuğun ergin olmasıyla sona erer; ancak ergin olan çocuğun ortaöğretim, ön lisans veya lisans düzeyindeki örgün eğitimi devam ediyorsa ve çocuk her öğretim yılı başında öğrenci belgesini nafaka ödeyen eşe iletirse, nafaka ödeyen eş aynı tutarı ve artışlarını eğitim sona erinceye, en geç çocuk 25 yaşını dolduruncaya kadar doğrudan çocuğun bildireceği banka hesabına ödemeyi kabul eder (TMK m.328/2).
Madde 12. Taşınmazlar. Tapu bilgileri İstanbul ili, Ataşehir ilçesi, Atatürk Mahallesi, 3301 ada, 12 parsel, 24 nolu bağımsız bölüm (daire) olan ve tapuda eşler adına paylı olarak kayıtlı bulunan taşınmaz tamamen İkinci Eşe (Mehmet Yılmaz) kalır. Bu maddeye göre bir eşe kalan taşınmazın tamamı veya bir payı diğer eş adına kayıtlıysa, kayıt maliki eş kendi adına kayıtlı tamamı veya payı, boşanma kararının kesinleşmesinden başlayarak otuz gün içinde tapu müdürlüğünde taşınmaz kendisine kalan eşe devreder; devir harç ve giderleri taşınmaz kendisine kalan eşe aittir. Eşler, mahkemeden hükümde bu taşınmazın veya payın tapu kaydının iptaline ve taşınmaz kendisine kalan eş adına tesciline karar verilmesini talep eder. Kayıt maliki eş, devir tamamlanıncaya kadar taşınmazı veya payı başkasına devretmez, üzerinde ipotek veya başka bir hak kurmaz; buna aykırı davranırsa diğer eşin bu yüzden uğradığı zararı, taşınmaz veya pay başkasına devredilmişse onun devir günündeki değerini öder. Devir yapılmazsa taşınmaz kendisine kalan eş, kesinleşmiş boşanma kararına ve bu protokole dayanarak tapu iptali ve tescil davası açabilir.
Madde 18. Tasfiyenin kapsamı ve karşılıklı feragat. Eşler, bu protokolde yazılan paylaşım, devir ve ödemelerin yerine getirilmesiyle mal rejiminin tamamen tasfiye edildiğini; bunun dışında birbirlerinden katılma alacağı, değer artış payı, katkı payı alacağı, ev eşyası ve mal rejiminden doğan başkaca hiçbir talepleri kalmadığını ve bu taleplerden açıkça feragat ettiklerini kabul eder.
Tam metin, yanıtlarınıza göre oluşturulur.
Bu maddeleri kendi bilgilerinizle hazırlayın.
8 adım · Şifre gerekmez · İndirmeden önce ilk bölümünü görün
Nelere dikkat edilir?
Sık yapılan hatalar ve geçersiz maddeler
- Genel feragat ifadesi: "başkaca talebimiz yoktur" gibi genel cümle mal rejimi alacağını kapsamayabilir. Yargıtay, mal rejimine ilişkin düzenleme ve feragatin açık ve kalem kalem yazılmasını arar; aksi halde katılma alacağı ayrıca dava edilebilir.
- Ziynetin unutulması: düğün takıları yazılmazsa boşanmadan sonra ziynet alacağı davası açılabilir.
- Belirsiz nafaka artışı: "enflasyon oranında" gibi ölçütsüz artış icrada uyuşmazlık çıkarır; endeks (TÜFE veya ÜFE) ve dönem açık yazılmalıdır. Artış hiç yazılmazsa artırım için dava gerekir.
- Belirsiz eğitim gideri: "okul masraflarını baba karşılar" gibi madde hangi giderin kapsandığı konusunda yeni dava doğurur; giderler tek tek sayılmalı ve bildirim usulü yazılmalıdır.
- Aile konutunu mal paylaşımında yazmamak: konut eşlerden birine veya ikisine aitse ve mal paylaşımı protokolde yapılıyorsa, konut taşınmazlar arasında yazılmadıkça genel feragat konuttaki katılma alacağını da kapatabilir (TMK m.184/5, m.236).
- Çocuğun hakkını kaldıran kayıt: kişisel ilişkiyi tamamen yasaklayan, iştirak nafakasından çocuk adına kesin feragat eden veya yeniden evlenmeyi yasaklayan kayıt hâkim onayından geçmeyebilir (TMK m.23, m.182).
- Tapu ve kredi yanılgısı: protokol tapuyu kendiliğinden devretmez; devir tapu müdürlüğünde yapılır, yapılmazsa tapu iptali ve tescil davası gerekir. Krediyi üstlenen eş bankanın onayı olmadan borçlu olmaz (TBK m.196).
- Satış takvimi olmayan taşınmaz: "satılıp paylaşılır" deyip süre, en düşük değer ve satılmazsa ne olacağı yazılmazsa tapu maliki eş satışı süresiz erteleyebilir; malik olmayan eş paydaş olmadığı için ortaklığın giderilmesini de isteyemez (TMK m.698). Bu belgede süre, değerleme ve satılmazsa ödeme yazılır.
- Hükümde tescil istenmemesi: karar yalnız protokolün onaylandığını söylerse tapu devri için diğer eşin tapuya gelmesi ya da yeni dava gerekebilir; bu belgede hükümde tapu iptali ve tescile karar verilmesi istenir.
- Sınırsız eğitim taahhüdü: ergin çocuğun eğitimi için yaş sınırı olmayan ödeme taahhüdü bağlayıcı ve belirsiz bir borç doğurur; bu belgede yaş sınırı ve öğrenci belgesi koşulu yazılır.
- Ortak velayette yedek düzen yokluğu: hâkim ortak velayeti uygun bulmazsa protokol bütünüyle düşebilir; bu belgede velayetin çocuğun yaşadığı eşe bırakılacağı yedek hüküm vardır.
- Anlaşmadan dönme: Yargıtay'a göre eşler karar kesinleşinceye kadar anlaşmadan dönebilir; bu durumda dava çekişmeli olarak sürer.
Bilmeniz gereken terimler
- Aile konutu
- Eşlerin birlikte yaşadığı konut; diğer eşin rızası olmadan devredilemez ve bu konuttaki haklar sınırlanamaz (TMK m.194).
- Aval
- Bono borcuna senet üzerinde verilen kefalet; kefaletten farklı olarak eşin rızası aranmaz (TTK m.700 ve devamı, m.778).
- iştirak nafakası
- Velayeti almayan eşin, çocuğun giderlerine katılmak için ödediği nafaka.
- Kira ilişkisinin devri
- Kiracının yerine yeni bir kiracının geçmesi; işyerinde kiraya veren haklı sebep olmadan karşı çıkamaz (TBK m.323).
- Kişisel ilişki
- Çocukla birlikte yaşamayan ana veya babanın çocukla görüşme hakkı ve düzeni (TMK m.323).
- Ortak velayet
- Boşanmadan sonra velayetin iki eşçe birlikte kullanılması; Yargıtay eşlerin anlaşması ve çocuğun üstün yararı varsa kabul etmektedir.
Nasıl hazırlanır? Adım adım nelere yanıt vereceksiniz?
Eşler
- Davayı açacak eşi **birinci eş** olarak yazın - Kimlik, adres ve evlilik bilgileri
Bu adımda şunlar sorulur: Dava nasıl açılacak, Davanın görüldüğü aile mahkemesi, Dosya esas no, Davanın açıldığı tarih, Diğer eşin karşı davası veya birleşen davası var mı, Mahkeme dava sırasında tedbir nafakasına karar verdi mi, Davanın açılacağı yer (ilçe ve il), Birinci eşin adı soyadı, Birinci eşin T.C. kimlik no veya pasaport no, Birinci eşin adresi, İkinci eşin adı soyadı, İkinci eşin T.C. kimlik no veya pasaport no, İkinci eşin adresi, Evlenme tarihi, Dava tarihinde evliliğiniz kaç tam yılını doldurmuş olacak, Evlenme yeri, Eşlerden biri yabancı uyruklu ya da yurt dışında mı yaşıyor, Hangi durum var, Eşlerin vatandaşlığı, İkiniz şu an hangi ülkede yaşıyorsunuz, Yurt dışındaki eşin Türkiye'deki bildirim adresi.
Çocuklar
- Ortak çocuklar, velayet ve kişisel ilişki - Hâkim **çocuğun yararına** göre değiştirebilir
Bu adımda şunlar sorulur: Ergin olmayan ortak çocuğunuz var mı, Kadın eş şu an hamile mi, Kaç çocuk, Birinci çocuğun adı soyadı, Birinci çocuğun T.C. kimlik no, Birinci çocuğun doğum tarihi, İkinci çocuğun adı soyadı, İkinci çocuğun T.C. kimlik no, İkinci çocuğun doğum tarihi, Üçüncü çocuğun adı soyadı, Üçüncü çocuğun T.C. kimlik no, Üçüncü çocuğun doğum tarihi, Diğer çocuklar (ad soyad, kimlik no, doğum tarihi; her biri ayrı satırda), Velayet kimde olacak, Çocuklar kimin yanında yaşayacak, Hangi çocuğun velayeti hangi eşte, Hafta sonu görüşme düzeni, Hafta sonu görüşmesi yatılı mı, Bayramlarda görüşme, Okulların yarıyıl tatili, Yaz tatilinde kesintisiz kaç gün, Ek görüşme günleri, Çocuğun teslim alınıp bırakılacağı yer, Çocuk tatil için yurt dışına götürülebilir mi.
Nafaka
- Çocuklar için iştirak, eş için yoksulluk nafakası - Tutar, ödeme günü ve **yıllık artış**
Bu adımda şunlar sorulur: Çocuklar için iştirak nafakası, Her çocuk için aylık nafaka (₺), Her çocuk için aylık nafaka tutarı, İştirak nafakasının ödeme günü (her ayın kaçı), İştirak nafakası ne zaman başlasın, İştirak nafakasının yıllık artışı, Çocuk 18 yaşını doldurunca eğitimi sürerse, Eğitim için ödeme en geç kaç yaşına kadar sürsün, İştirak nafakasının yatırılacağı IBAN, Okul, kurs ve sağlık giderleri, Yoksulluk nafakası, Aylık yoksulluk nafakası (₺), Yoksulluk nafakasının süresi, Kaç ay ödenecek, Yoksulluk nafakasının ödeme günü (her ayın kaçı), Yoksulluk nafakası ne zaman başlasın, Yoksulluk nafakasının yıllık artışı, Yoksulluk nafakasının yatırılacağı IBAN.
Tazminat ve konut
- Maddi ve manevi tazminat ya da feragat - Aile konutunda kimin kalacağı
Bu adımda şunlar sorulur: Maddi veya manevi tazminat, Tazminatın türü, Maddi tazminat (₺), Manevi tazminat (₺), Tazminat nasıl ödenecek, Kesinleşmeden sonra kaç gün içinde, Kaç aylık taksit, Aile konutunda kim kalacak, Konutun durumu, Konutta oturmanın süresi ve koşulları, Oturma hakkı tapuya tescil edilsin mi, Diğer eşin konuttan ayrılacağı son tarih.
Mal paylaşımı
- Taşınmaz, araç, hesap, borç, eşya ve ziynet - Her kalemi **açıkça** yazın; genel ifade yetmeyebilir
Bu adımda şunlar sorulur: Hangi mal rejimine tabisiniz, Seçilen rejim ve sözleşmenin tarihi, Mal paylaşımını bu protokolde yapacak mısınız, Paylaşılacak taşınmaz (ev, arsa) var mı, Taşınmazın tapu bilgileri, Tapuda kimin adına, Kime kalacak, Kesinleşmeden sonra en geç kaç ay içinde satılacak, Taşınmazda kredi veya ipotek var mı, Kalan krediyi kim ödeyecek, Diğer taşınmazlar ve kime kalacakları, Paylaşılacak araç var mı, Aracın plakası, markası ve modeli, Araç kime kalacak, Banka hesapları ve birikimler, Hesapların ve birikimlerin paylaşımı, Krediler ve borçlar, Borçların paylaşımı, Ev eşyası, Eşyaların listesi ve kime kalacağı, Diğer mallar ve haklar, Bir eş diğerine denkleştirme parası ödeyecek mi, Denkleştirme bedeli (₺), Kesinleşmeden sonra kaç gün içinde, Ziynet eşyası (düğün takıları), Ziynetleri kim iade edecek, İade edilecek ziynetler (cins, adet, ayar, gram), Aynen iade edilemezse ödenecek toplam bedel (₺).
Dava ve imza
- Soyadı, vekil ve yargılama giderleri - Protokolü eşler **kendileri** imzalar
Bu adımda şunlar sorulur: Kadın eş boşandıktan sonra evlilik soyadını kullanacak mı, Kadın eş hangisi, Vekille temsil, Birinci eşin vekilinin adı soyadı, İkinci eşin vekilinin adı soyadı, Yargılama giderlerini kim karşılayacak, Protokolün imza tarihi.
Özel hükümlerİsteğe bağlı
- İsteğe bağlı: saatler, ek görüşmeler, diğer anlaşmalar
Bu adımda şunlar sorulur: Özel hükümler.
Önizleme ve indirme
Belgenizin ilk bölümünü görürsünüz, sonra Word ya da PDF olarak indirirsiniz.
Soruları yanıtlamaya hazırsanız başlayın.
8 adım · Şifre gerekmez · İndirmeden önce ilk bölümünü görün
Ayrıntılı rehber
Geçerli olması için neler gerekir?
Kanun protokolün içeriğini "boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu" diye tanımlar; hâkim bu konuları eksiksiz görmek ister (TMK m.166/3). Protokolde şunlar açıkça yer almalıdır:
- Eşlerin kimlik ve adres bilgileri, evlenme tarihi ve boşanma iradesi.
- Ergin olmayan her çocuğun kimliği, velayetin kime bırakıldığı veya ortak velayet, çocuğun kiminle yaşayacağı.
- Kişisel ilişki: hafta sonu, bayram, yarıyıl ve yaz tatili, teslim yeri, yurt dışına götürme.
- Kadın eş hamileyse bu durum ve doğacak çocuk için izlenecek yol.
- İştirak nafakası, ödeme günü, başlangıcı ve yıllık artış ölçütü; eğitim ve sağlık giderlerinin paylaşımı.
- Yoksulluk nafakası ile maddi ve manevi tazminat ya da bunlardan açık feragat (TMK m.174, m.175).
- Mal rejiminin tasfiyesi: taşınmaz, araç, hesap, borç, ev eşyası ve ziynet kalem kalem; ya da tasfiyenin ayrı davaya bırakıldığı.
- Aile konutu ve yargılama giderleri.
Protokol yazılı yapılır ve eşlerin kendileri tarafından imzalanır; Yargıtay, eşlerce değil vekillerce imzalanan protokole ve duruşmada dinlenmeyen eşe dayanan kararı bozmuştur. Kanun noter onayı aramaz; protokol hâkim onaylamadıkça geçerli olmaz ve onaylanınca karar metnine geçirilir (TMK m.184/5).
Hâkim idrak çağındaki çocuğu dinleyebilir; çocuğun görüşü velayet ve kişisel ilişki düzeninde değişiklik önerisine yol açabilir (TMK m.339; Çocuk Haklarına Dair Sözleşme m.12).
İmzadan sonra ne yapmalı?
- Protokolü iki eş de kendi eliyle imzalar ve her sayfayı paraflar; vekil imzası yetmez. İmza tarihi boşsa elle yazın.
- Üç nüsha basın: biri mahkemeye, birer tane eşlere. Noter onayı gerekmez.
- Dava dilekçesine protokolü ekleyin; dava eşlerden birinin yerleşim yerinde ya da son altı ay birlikte oturulan yerde aile mahkemesinde açılır (TMK m.168).
- Duruşmaya iki eş de kimlik belgesiyle bizzat gelir. Yabancı eş için tercüman talebini duruşmadan önce dilekçeyle yapın. Yurt dışındaki eşin gelmesi en güvenli yoldur; gelemeyecekse ses ve görüntü aktarma talebini önceden yapın, görüntülü arama ve konsoloslukta verilen beyan yeterli sayılmayabilir.
- Hâkim idrak çağındaki çocuğu dinleyebilir ve değişiklik önerebilir. Kabul edip etmediğinizi duruşmada açıkça söyleyin; kabul edilen değişiklik protokolün parçası olur.
- Kararda protokolün onaylandığını ve hükme geçtiğini kontrol edin; gerekçeli karar tebliğ edilince kesinleşme şerhini alın.
- Kesinleşmeden sonra nüfus kaydının güncellendiğini e-Devlet üzerinden kontrol edin.
- Kararın hükmünde taşınmaz için tapu iptali ve tescilin, seçtiyseniz sükna hakkı tescilinin yazılıp yazılmadığını kontrol edin. Dava sürerken tapuya tedbir konulmasını mahkemeden isteyebilirsiniz (HMK m.389). Taşınmaz ve araç devirlerini, satışları, aile konutu şerhinin kaldırılmasını ve ziynet iadesini protokoldeki sürelerde tutanakla yapın.
- Nafakayı her ay bankadan, açıklamaya ay ve çocuk adını yazarak ödeyin; artışı her yıl aynı ölçütle hesaplayın.
- Protokolde yazılmayan boşanma sonucu talepler için TMK m.178'deki bir yıllık zamanaşımı süresini kaçırmayın; karmaşık durumda bir hukuk uzmanından destek alın.
Boşanmadan sonra protokole uyulmazsa ne yapılır?
- Nafaka ödenmezse: kesinleşmiş karara dayanarak icra takibi yapılabilir; nafaka kararına uymayan borçlu hakkında tazyik hapsi istenebilir (İİK m.344).
- Çocuk teslim edilmezse: kişisel ilişki kararları 7343 sayılı Kanunla icra dairesi yerine adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüklerince, bunların bulunmadığı yerlerde Bakanlıkça belirlenen mahkeme yazı işleri müdürlüklerince yerine getirilir.
- Tapu veya araç devredilmezse: kesinleşmiş karar ve protokolle tapu iptali ve tescil davası ya da ifa davası açılabilir.
- Koşullar değişirse: velayet ve kişisel ilişki (TMK m.183), nafakanın artırılması veya azaltılması (TMK m.176/4, m.331) mahkemeden istenebilir.
Sık sorulan sorular
Anlaşmalı boşanma için evliliğin ne kadar sürmüş olması gerekir?
Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir.
Ayrıntısı
Ayrıca eşlerin birlikte başvurması ya da birinin diğerinin davasını kabul etmesi, hâkimin iki eşi duruşmada bizzat dinlemesi ve protokoldeki mali sonuçlar ile çocuklara ilişkin düzenlemeyi uygun bulması şarttır (TMK m.166/3). Bir yıl dolmadan anlaşmalı boşanma kararı verilemez; dava ancak kanundaki diğer boşanma sebeplerine dayanabilir.
Anlaşmalı boşanma protokolü noterde yapılmak zorunda mı?
Hayır, kanun protokol için noter onayı aramaz.
Ayrıntısı
Protokol yazılı yapılır ve eşlerin kendileri tarafından imzalanır; geçerliliği hâkimin onayına bağlıdır ve onaylanan hükümler karar metnine geçirilir (TMK m.184/5). Yargıtay, eşlerce değil vekillerce imzalanmış protokole ve duruşmada bizzat dinlenmeyen eşe dayanan anlaşmalı boşanma kararını bozmuştur.
Protokolü imzaladıktan sonra anlaşmadan vazgeçilebilir mi?
Evet, Yargıtay'a göre eşler boşanma kararı kesinleşinceye kadar anlaşmadan dönebilir.
Ayrıntısı
Eşlerden biri duruşmada protokolü kabul etmez ya da karar kesinleşmeden iradesinden dönerse anlaşmalı boşanma kararı verilemez; dava, kanundaki diğer boşanma sebeplerine göre çekişmeli olarak sürebilir. Bu nedenle protokol, hâkim onaylayıp karar kesinleşmedikçe eşleri bağlamaz.
Protokolde mal paylaşımı yazılmazsa sonradan dava açılabilir mi?
Evet, mal rejiminin tasfiyesi boşanmanın eki sayılmadığından protokolde açıkça düzenlenmemişse katılma alacağı gibi talepler ayrıca dava edilebilir.
Ayrıntısı
Yargıtay, feragatin mal rejimine ilişkin olduğunu açıkça gösteren ve kalemleri sayan bir düzenleme arar; "başkaca talebimiz yoktur" gibi genel ifade yetmeyebilir. Ziynet eşyası da yazılmazsa ayrıca istenebilir.
Boşanmadan sonra ortak velayet mümkün mü?
Evet, Yargıtay 2017'den beri eşler anlaşmışsa ve çocuğun üstün yararına uygunsa boşanmadan sonra ortak velayete hükmedilebileceğini kabul etmektedir; dayanak, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine Ek 7 No'lu Protokolün 5. maddesidir.
Ayrıntısı
Karar hâkimin takdirindedir. Protokole, ortak velayet uygun bulunmazsa velayetin çocuğun yaşayacağı eşe bırakılacağı yedek bir hüküm yazmak yerinde olur.
Nafakanın yıllık artışı protokole nasıl yazılmalı?
Artış, endeksi ve dönemi belli bir ölçütle yazılmalıdır; örneğin her yıl TÜİK'in açıkladığı TÜFE veya ÜFE on iki aylık ortalama değişim oranında.
Ayrıntısı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, protokolde kararlaştırılan artış oranının olağanüstü bir değişiklik olmadıkça mahkemece değiştirilemeyeceğine karar vermiştir. Artış hiç yazılmazsa nafakanın artırılması için ayrıca dava açmak gerekir.
AYM kararından sonra protokole süresiz yoksulluk nafakası yazılabilir mi?
Anayasa Mahkemesi TMK m.175'teki "süresiz olarak" ibaresini iptal etti; gerekçeli karar 30 Eylül 2026'da Resmî Gazete'de yayımlandı ve iptal 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girer.
Ayrıntısı
O tarihe kadar kanundaki düzen uygulanır ve süren nafakalar kendiliğinden sona ermez. Protokolde nafakanın belirli süreli mi yoksa süre sınırı olmadan mı ödeneceği açıkça yazılmalıdır; bu konudaki anlaşma da hâkimin onayına bağlıdır.
Yasal çerçeve
Yasal dayanak: TMK m.166/3, m.168, m.173 ile m.184, m.194, m.202 ve devamı, m.285, m.323, m.327 ile m.331, m.698, m.705, m.823; HMK m.74, m.149; TBK m.195, m.196, m.323; TTK m.595; MÖHUK m.4, m.14, m.15
Dayanaklar: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.166/3 (anlaşmalı boşanma), m.168 (yetki), m.169 (geçici önlemler), m.173 ile m.184 (soyadı, tazminat, nafaka, mal rejimi, çocuklar, zamanaşımı, yargılama), m.194 (aile konutu), m.202 ve devamı (edinilmiş mallara katılma), m.285 (babalık karinesi), m.323 (kişisel ilişki), m.327 ile m.331 (bakım ve nafaka), m.339 (çocuğun görüşü), m.698, m.699 (paylaşma ve ortaklığın giderilmesi), m.705 (tescil), m.823 (sükna hakkı); 6100 sayılı HMK m.74 (vekilin özel yetkisi), m.149 (ses ve görüntü aktarma), m.389 (ihtiyati tedbir); 6102 sayılı TTK m.595 (limited şirket payının devri); 6098 sayılı TBK m.195, m.196 (borcun üstlenilmesi), m.323 (kira ilişkisinin devri); 5718 sayılı MÖHUK m.4, m.14, m.15 (yabancılık unsuru); 2004 sayılı İİK m.344.
- Ortak velayet: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2017'den beri Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine Ek 7 No'lu Protokolün 5. maddesine dayanarak, eşler anlaşmışsa ve çocuğun üstün yararına uygunsa ortak velayete hükmedilebileceğini kabul etmektedir.
- Mal rejimi: Yargıtay kararlarında mal rejiminin tasfiyesinin boşanmanın eki olmadığı, protokolde açıkça düzenlenmemişse ayrıca dava edilebileceği vurgulanmaktadır.
- Yoksulluk nafakası: Anayasa Mahkemesi 4 Haziran 2026'da TMK m.175'teki "süresiz olarak" ibaresini iptal etti. Gerekçeli karar 30 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı; iptal 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girer. O tarihe kadar kanundaki düzen uygulanır ve süren nafakalar kendiliğinden sona ermez; yeni süre düzenlemesi henüz kanunlaşmadı. Bu nedenle protokolde nafakanın süreli mi süre sınırı olmadan mı ödeneceği açıkça yazılır.
- Kişisel ilişki kararlarının yerine getirilmesi 7343 sayılı Kanunla adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüklerine geçmiştir.
- Dava harcı ve gider avansı her yıl yeniden belirlenir; bu belgede tutar yazılmaz.
Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m.23, m.166, m.168, m.169, m.173 ile m.184, m.194, m.202 ve devamı, m.285, m.323, m.327 ile m.331, m.337, m.339, m.698, m.699, m.705, m.823 · Erişim: 10 Ekim 2026
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m.74 (vekilin özel yetkisi), m.149 (ses ve görüntü aktarma), m.389 (ihtiyati tedbir) · Erişim: 10 Ekim 2026
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m.195, m.196 (borcun üstlenilmesi), m.323 (kira ilişkisinin devri) · Erişim: 10 Ekim 2026
- 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun, m.4, m.14, m.15 · Erişim: 10 Ekim 2026
- Adalet Bakanlığı, Çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki rehberi · Erişim: 10 Ekim 2026
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi: vekillerce imzalanan protokol ve görüntülü aramayla dinleme üzerine bozma (haber) · Erişim: 10 Ekim 2026
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2014/18777, K. 2015/3245 (anlaşmadan kesinleşmeye kadar dönme) · Erişim: 10 Ekim 2026
- Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, E. 2016/2660, K. 2018/12125 (mal rejimi ve ziynetin protokolde açıkça sayılması) · Erişim: 10 Ekim 2026
- Boşanma sonrası ortak velayet (Yargıtay 2. HD 2017 içtihat değişikliği) · Erişim: 10 Ekim 2026
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2010/3-288, K. 2010/297 (protokoldeki nafaka artışı) · Erişim: 10 Ekim 2026
- Anayasa Mahkemesi, TMK m.175'teki "süresiz olarak" ibaresinin iptali (RG 30.09.2026; haber) · Erişim: 10 Ekim 2026
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, m.595 (limited şirket payının devri) · Erişim: 10 Ekim 2026
- 5899 sayılı Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Yönlerine İlişkin Sözleşmenin Uygulanmasına Dair Kanun, Sözleşme m.3, m.13 ile birlikte · Erişim: 10 Ekim 2026
Bu sayfada neler değişti?
- Protokol baştan yazıldı: velayet ve ortak velayet, ayrıntılı kişisel ilişki ve yurt dışı, iştirak ve yoksulluk nafakasında başlangıç ve yıllık artış, eğitim ve sağlık giderleri, tazminat, aile konutu, taşınmaz, araç, borç, ev eşyası ve ziynet paylaşımı, açık feragat, soyadı, yabancı ve yurt dışındaki eş, vekil ve anlaşmadan dönme hükümleri eklendi.
- Bağımsız denetimle düzeltildi: satılacak taşınmaza süre, değerleme ve satılmazsa ödeme; hükümde tapu iptali ve tescil talebi; sükna tescili seçimi; AYM'nin süresiz nafaka iptali; bir yıl şartının sihirbazda engellenmesi; karşı dava ve tedbir nafakası mahsubu; uygulanacak hukuk sorusu; eğitim ödemesine yaş sınırı; doğacak çocuk; ziynet ve şirket payı uyarıları eklendi.
- Son denetim düzeltmeleri: dava sırasında veya boşanmadan sonra doğacak çocuk (ek protokol, TMK m.337); aile konutunun mal paylaşımı ve feragatle ilişkisi; hesap paylaşımında hesap tarihi, süre ve para çekmeme borcu; yurt dışı tatilinde geri getirme borcu ve rıza sayılmama kaydı.
Bu bilgiler, belgeyi güvenle hazırlamanız için güncel mevzuata göre derlendi; kişiye özel görüş niteliği taşımaz. Özel bir durumunuz varsa uzman desteği almanızı öneririz.
İlgili belgeler
- Nafaka Artırım DilekçesiMevcut nafakanın artırılması talebi
- Mal Rejimi SözleşmesiEşler arası mal rejimi seçimi
- Alacak İhtarnamesiÖdenmeyen alacak için borçluya ve kefile süre veren, faizi başlatan noter ihtarnamesi.
- Kira Sözleşmesi (Konut)Ev ve daire kiralamaları için güncel mevzuata uygun, rehberli ve taraf seçenekli kira sözleşmesi (kira kontratı).
Anlaşmalı Boşanma Protokolü hazırlamaya hazır mısınız?
Soruları yanıtlayın, belgenizin ilk bölümünü görün; uygun bulursanız indirin.